Czy jest możliwe ogłoszenie upadłości konsumenckiej, przy wcześniejszym prowadzeniu działalności gospodarczej?

Osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą w jakiejkolwiek formie prawnej może zaprzestać prowadzenia działalności i rozpocząć starania o ogłoszenie upadłości konsumenckiej. Od stycznia 2016 roku były przedsiębiorca może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej choćby już następnego dnia po zakończeniu działalności gospodarczej. Ważne, aby te przedsięwzięcie nie pozostawiło po sobie żadnych zobowiązań. Niestety w większości przypadków prowadzenie działalności gospodarczej, a następnie jej zaprzestanie wiązało się z uprzednimi problemami finansowymi przedsiębiorstwa oraz złą kondycją finansową, która prowadziła
w konsekwencji do powstania określonych zobowiązań i stanowiła podstawę obowiązków po stronie niewypłacalnego przedsiębiorcy.

W bardzo wielu przypadkach wcześniejsze prowadzenie działalności gospodarczej oraz nieogłoszenie upadłości w zakreślonych prawem terminach sprawia, iż w przyszłości wielce utrudnionym będzie ogłoszenie upadłości jako konsument. Dla sądu rozstrzygającego sprawę bankructwa konsumenta kluczową kwestią będzie określenie, czy likwidacja działalności gospodarczej odbyła się w odpowiedni sposób i bez pokrzywdzenia wierzycieli, czyli 
z zachowaniem należytej staranności. Składając wniosek o ogłoszenie upadłości konsumenckiej Sąd zweryfikuje, czy w ciągu ostatnich dziesięciu lat od momentu złożenia wniosku na dłużniku nie ciążył ewentualny obowiązek złożenia wniosku o upadłość przedsiębiorcy. Należy podkreślić, iż częstym błędem jest natychmiastowe zamknięcie działalności gospodarczej, która popadła 
w problemy finansowe bez złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jako przedsiębiorca, 
a następnie próba ogłoszenia upadłości jako konsument. Jednakże korzyści związane 
z ogłoszeniem upadłości są bardzo duże bowiem po ewentualnym ogłoszeniu upadłości konsumenckiej byłego przedsiębiorcy umorzenie długów obejmie zarówno długi „prywatne”, jak
i pochodzące z działalności gospodarczej i może również obejmować zobowiązania publicznoprawne np. wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, czy też Urzędów Skarbowych.

Istotnym jest także, iż w przypadku złożenia wniosku o upadłość przedsiębiorcy
w określonych prawem przepisach może go złożyć także wierzyciel np. kontrahent, który nie otrzymał zapłaty. Zdecydowanie należy podkreślić, iż prawo złożenia wniosku
o ogłoszenia upadłości konsumenckiej jest niejako jego przywilejem, a złożenie wniosku
o ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy obowiązkiem, którego zaniedbanie rodzi szereg negatywnych konsekwencji prawnych.

Zgodnie z Art. 8. 1. u.p.u wierzyciel może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej, która była przedsiębiorcą, także po zaprzestaniu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, jeżeli od dnia wykreślenia z właściwego rejestru nie upłynął rok. Natomiast zgodnie z art. 9 ustawy p.u wierzyciel może złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości osoby fizycznej, która faktycznie prowadziła działalność gospodarczą, nawet wówczas gdy nie dopełniła obowiązku jej zgłoszenia we właściwym rejestrze, jeżeli od dnia zaprzestania prowadzenia działalności nie upłynął rok. Wartym zauważenia jest, iż postępowanie upadłościowe wszczęte na wniosek wierzyciela w stosunku do dłużnika, który był przedsiębiorcą toczy się w ramach przepisów dotyczących upadłości osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej.

Odmienna sytuacja zachodzi w przypadku ogłoszenia upadłości likwidacyjnej przedsiębiorcy (osoby fizycznej), który również może starać się o oddłużenie. Przepisy odnoszące się do postępowania upadłościowego przedsiębiorców, a konkretnie art. 369 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe, dopuszczają możliwość złożenia wniosku o ustalenie planu spłaty wierzycieli
 i umorzenie pozostałej części zobowiązań, które nie zostały zaspokojone w postępowaniu upadłościowym. Umorzeniu podlegają wierzytelności, które zostały ujęte na liście, a także te niezgłoszone pod warunkiem, że zostały potwierdzone dokumentami upadłego przedsiębiorcy. Przy ustalaniu planu spłaty wierzycieli sąd bierze pod uwagę możliwości zarobkowe upadłego, koszty utrzymania jego oraz osób pozostających na jego utrzymaniu – w tym m.in. potrzeby mieszkaniowe.